[تعداد: 10    میانگین: 4.3/5]

مدیریت دارایی های فیزیکی صنایع بزرگ

این مقاله درمورد مدیریت دارایی های فیزیکی است که این روزها برای سازمان های بزرگ صنعتی کشور مطرح است. به صورت مفصل و کامل به تعاریف و نیازمندی های سازمان های برای پیاده سازی سیستم مدیریت دارایی های فیزیکی ASSET MANAGEMENT می پردازد.مطالب شامل موارد زیر می باشد:

  1. مدیریت دارایی چیست؟ ASSET MANAGEMENT
  2. سوالات کلیدی در حوزه مدیریت دارایی ها
  3. مزایای مدیریت دارایی های فیزیکی برای سازمان های بزرگ صنعتی
  4. مدیریت دارایی های فیزیکی چیست؟ PHYSICAL ASSET MANAGEMENT
  5. چرخه عمر تجهیز یا یک دارایی فیزیکی چیست؟
  6. استانداردهای مدیریت دارایی ها کدامند؟ ISO 55000 PAS55
  7. فرق بین دارایی فیزیکی و تجهیزات و دستگاه
  8. برای پیاده سازی مدیریت دارایی های فیزیکی چگونه عمل کنید؟
  9. نحوه مشاوره مدیریت دارایی های فیزیکی
  10. ارزیابی مدیریت دارایی های فیزیکی مبتنی بر نظام نامه صنعت وزارت نفت کشور
  11. دانلود فایل پی دی اف PDF نظام نامه مدیریت دارایی های فیزیکی وزرات نفت
  12. معرفی کتاب مدیریت دارایی ها استاندارد ایزو ۵۵۰۰۱ ISO 55001:2014 ویرایش یک
  13. دانلود فایل پاورپوینت PPT مدیریت دارایی های فیزیکی PAM

امیدوارم این مطالب بتواند بخش کوچکی از دانش مدیریت دارایی های فیزیکی برای سازمان شما را ارتقاء دهد.

۱٫ مدیریت دارایی چیست؟  Asset Management

روش ها و فعالیت های طرح ریزی شده ای است که سازمان از طریق آنها دارایی ها، سیستم های دارایی ها و نیز هزینه ها ، ریسک ها و عملکرد آنها را در طی چرخه عمر آن دارایی با هدف پیاده سازی برنامه های استراتژیک سازمان به صورت بهینه و پایدار برنامه ریزی و مدیریت می نماید.
در مدیریت دارایی های سوالات مهمی از مدیران و پرسنل سازمان می شود که جایگاه استراتژیک سازمان برای پاسخ گویی به اهداف سازمان مهم است برخی از این سوالات عبارتند از:

۲٫ سوالات کلیدی در حوزه مدیریت دارایی ها

  1. ماموریت اصلی ما چیست؟
  2. اهداف و سیاست های ما کدام هستند؟
  3. دارایی های ما شامل چه چیزهایی می شود؟
  4. ارزش دارایی هایمان چقدر است؟ چه کارایی هایی دارند؟
  5. شرایط و عملکرد قبلی دارایی های ما چطور بوده است؟
  6. در حال حاضر وضعیت دارایی ها چطور است ؟
  7. در آینده پیش بینی می کنیم وضعیت دارایی هایمان چطور شود؟
  8. چگونه با نگهداری و ارتقاء دارایی هایمان حداکثر عمر مفید آنها استفاده خواهیم کرد؟
  9. بسیاری سوالات دیگر که پاسخ به آنها در تصمیم گیری کسب و کار سازمان در خصوص مدیریت دارایی های سازمان موثر هستند.

۳٫ مزایای مدیریت دارایی های فیزیکی برای سازمان های بزرگ صنعتی

  1. کنترل بودجه بهتر و موثرتر
  2. کاهش هزینه های دوره عمر دارایی ها
  3. افزایش بازگشت سرمایه گذاری و رشد
  4. ارتقای عملکرد زیست محیطی ، ایمنی و سلامت
  5. پشتیبانی موثر در فرآیند تصمیم گیری
  6. مهندسی مجدد سازمان
  7. مدیریت ریسک
  8. افزایش رضایتمندی مشتریان و ارتقاء شهرت کسب و کار
  9. افزایش تولید و بهره وری نیروی کار

۴٫ مدیریت دارایی ها فیزیکی چیست؟ Physical Asset Management

حدود ۵ طبقه بندی در خصوص انواع دارایی وجود دارد:

  1. دارایی های فیزیکی Physical assets
  2. دارایی های اطلاعاتی Information assets
  3. دارایی های مالی Financial assets
  4. دارایی های انسانی Human assets
  5. دارایی های نامشهود Intangible assets

که هر کدام تعاریف خاصی از دارایی ها را در سازمان دنبال می کنند. اما دارایی های فیزیکی به هر چیری که در سازمان قابل شمارش و عینی باشد اطلاق می گردد. مثلا برای یک کارخانه تولیدی کلیه تجهیزات فرآیند تولید، تجهیزات تاسیسات، ماشین آلات، ساختمان ها، زمین، خودرو و هر آنچه که ماهیت فیزیکی داشته باشد و سازمان برای کسب آن هزینه کرده و پول داده باشد. به عنوان دارایی های فیزیکی سازمان احتساب می شوند.

مدیریت دارایی های فیزیکی یک مدل یا سیستم مدیریتی است که تمرکز بروی مدیریت چرخه عمر دارایی فیزیکی دارد. کلیه مستندات، سوابق، فرایندهای کاری، اهداف و استراتژی برخورد برای افزایش طول عمر چرخه عمر دارایی فیزیکی بخصوص در هنگام بهره برداری یا عملیات آن دارایی در قالب مدیریت دارایی های فیزیکی می گنجد.

شکل زیر به خوبی جایگاه این ۵ نوع دارایی را و ارتباط بین آنها و تعریف کلی از هر کدام از دارایی های فیزیکی ، اطلاعاتی ، مالی ، انسانی و نامشهود را نشان می دهد این شکل از استاندارد PAS55 اقتباس شده است.

مدیریت دارایی های فیزیکی

ارتباط بین انواع دارایی های یک سازمان

۵٫ چرخه عمر تجهیز یا یک دارایی فیزیکی چیست؟

چرخه عمر یک تجهیز یا یک دارایی فیزیکی شامل مراحل زیر می باشد:

  1. طراحی Design
  2. ساخت Construction
  3. راه اندازی Commissioning
  4. عملیات Operation
  5. نگهداری Maintenance
  6. تعمیرات Repair
  7. بهینه سازی Modification
  8. جایگزینی Modifying
  9. کنار گذاشتن (اسقاط) Decommissioning

برای کلیه بندهای فوق موارد زیر روی تجهیز انجام یا مستند شده تبیین و در سازمان پیاده سازی می شود:

  1. نقشه ها و کاتالوگ ها
  2. مستندات فنی راه اندازی ، عملیات ، نگهداری و تعمیرات
  3. مدیریت پروژه
  4. واحد سازمان متولی انجام
  5. سوابق اجرایی و داده ها یا اطلاعات از وقایع روی تجهیز
  6. گردش فرایند
  7. شاخص ها کلیدی عملکرد
  8. نرم افزار ثبت سوابق و روند کارها
  9. ریسک ها
  10. فرصت ها
  11. ایمنی
  12. محیط زیست
  13. و غیره

۶٫ استانداردهای مدیریت دارایی ها کدامند؟ ISO 55000  PAS55

در سال ۲۰۰۸ دومین ویرایش استاندارد PAS55 در دو بخش ارائه شد. بخش اول آن تحت عنوان Specification for the optimized management of physical assets بود که به محتوی اصلی مدیریت دارایی Asset Management می پردازد. و بخش دوم PAS55 تحت عنوان Guidelines for the application of PAS 55-1 راهنمای بخش اول بود. این استاندارد در سایت theiam.org ارائه شده است. این استاندارد انگلیسی تنها مرجع پیاده سازی مدیریت دارایی ها بود تا اینکه در سال ۲۰۱۴ سازمان ایزو ISO اقدام به نشر سه استاندارد تحت عناوین زیر کرد:

ISO ۵۵۰۰۰ این استاندارد به تعاریف و اصول و مبانی مدیریت دارایی های می پردازد.
ISO ۵۵۰۰۱ این استاندارد الزامات و نیازمندیهای اصلی مدیریت دارایی های می پردازد که در واقع استاندارد اصلی داستان است.
ISO ۵۵۰۰۲ این استاندارد به راهنمای و کمک دست شما در پیاده سازی ایزو ۵۵۰۰۱ می باشد و ارزشمند است.

دانلود استانداردهای مدیریت دارایی ها ISO 55000 , PAS55 به فرمت PDF

هر ۵ تا استاندارد مذکور را می توانید دانلود کنید برای دانلود PDF استانداردهای مذکور فرم زیر را پر فرمایید لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد و پسورد فایل نیز به شماره همراه شما پیامک می گردد:

نام و نام خانوادگی (به صورت کامل) (الزامی)

ایمیل شما جهت دریافت لینک دانلود(الزامی)

شماره همراه جهت پیامک پسورد فایل زیپ شده استانداردها (الزامی)

آیا علاقه مند به دریافت اطلاعات در زمینه نرم افزار مدیریت نگهداری و تعمیرات هستید!؟ خواهشمند است نام شرکت یا سازمان را قید فرمایید با شما در تماس خواهیم بود سپاس

برای امنیت اطلاعات تیک بزنید یا وارد کنید(الزامی)

۷٫ فرق بین دارایی فیزیکی و تجهیزات و ماشین

عموما در کلاس های آموزشی یا جلسات مشاوره مخاطبان در خصوص تفاوت و فرق بین دارایی فیزیکی و تجهیزات و ماشین  سوال می کنند. علاقه مند به تفکیک و مرز تعریف بین آنها هستند. چند هفته پیش در سایت نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر در خصوص این موضوع تحت عنوان مفاهیم دارایی فیزیکی، تجهیز، ماشین چیست؟ مطلبی درج شد. که مطالعه آن را توصیه می کنیم.

۸٫ برای پیاده سازی مدیریت دارایی های فیزیکی چگونه عمل کنید؟

  1. برگزاری دوره‌ آموزش مدیریت دارایی فیزیکی
  2. ارزیابی جامع از وضعیت سازمان (مطابق دستور العمل وزارت نفت) (سیستم مدیریت کیفیت ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۲۰۱۵ و HSE و مدیریت استراتژیک سازمان و برنامه‌ها و شاخص‌های آن و دیگر واحدها لازم)
  3. تهیه نقشه راه مدیریت دارایی‌های فیزیکی
  4. جلسات هم اندیشی و تعیین برنامه‌های و پروژه‌های مدیریت دارایی های فیزیکی
  5. تبیین خط مشی و اهداف و برنامه‌های استراتژیک مدیریت دارایی های فیزیکی
  6. تبیین دامنه تسری مدیریت دارایی های فیزیکی در سازمان
  7. تعریف محتوی برنامه های و پروژه های مدیریت دارایی های فیزیکی
  8. برنامه‌ریزی و کنترل پروژه فعالیت‌های پروژه‌های مدیریت دارایی های فیزیکی

۹٫ نحوه مشاوره مدیریت دارایی های فیزیکی

عموما مشاور ابتدا باید از حوزه های مختلف و مرتبط با مدیریت دارایی های فیزیکی سازمان اطلاع داشته باشد. لذا بعد از انجام خودارزیابی مدیریت دارایی های فیزیکی توسط سازمان (که می تواند توسط مشاور راهبری شود) خود مشاور یا مشاوران نیز به صورت مستقل وضعیت نگهداری و تعمیرات و مدیریت چرخه عمر تجهیزات در م د ف (مخفف مدیریت دارایی های فیزیکی) ارزیابی می نماید.

گستره مدیریت دارایی های فیزیکی در یک سازمان بزرگ صنعتی بسیار باز و وسیع است. لذا مشاور باید حوزه های کلیدی ، پر نقص و ضروری سازمان را شناسایی نماید. بخصوص اینکه روی تجهیزات و دارایی های فیزیکی کلیدی سازمان که محور کسب و کار سازمان بر اساس آنهاست را شناسایی و کلیه روند مشاوره را متمرکز بر آن تجهیزات نماید.

در طول زمان اگر تکلیف مدل مدیریتی تجهیزات و دارایی های فیزیکی کلیدی سازمان از نظر مدیریتی و ثبت سوابق و غیره مشخص شود می توان این مدل و یا سیستم مدیریت را به دیگر تجهیزات نیز تعمیم داد و حجم کار بسیار کم و ساده تر است.

مشاور مطابق با ساختار سازمانی به ترسیم جدول ارتباط واحدهای سازمان با چرخه عمر دارایی های فیزیکی اقدام می کند. و کلیه مستندات و نیازمندی های سیستمی ، گردش فرآیند ، سوابق ، مستندات ، فرم ها ، شاخص ها و اهداف و نرم افزارهای مورد نیاز را پیش بینی و طرح ریزی اشان را پیشنهاد می دهد.

جلسات مشاوره با حضور تیم ها یا کمیته های سیاست گذاری و اجرایی سازمان برای پیاده سازی مدیریت دارایی های فیزیکی برگزار می شود و تبیین فعالیت ها و اقدامات ضروری انجام و تقسیم کار می شود.

یکی از مهم ترین وظایف مشاور مدیریت دارایی های فیزیکی ارزیابی های مستمر از وضعیت اجرا و گزارش روند شاخص پیشرفت اجرائیات تیم های اجرایی است که می تواند متناسب با نوع سازمان به صورت ماهانه یا سه ماه انجام و گزارش شود.

۱۰٫ خودارزیابی مدیریت دارایی های فیزیکی مبتنی بر نظام نامه صنعت وزارت نفت کشور

وزارت نفت کشور در حوزه شرکت های تابع خویش نفت و گاز مبحث ارزیابی مدیریت دارایی های فیزیکی را ابلاغ و تاحدودی اجباری اعلام کرده است. در واقع این شرکت باید مدیریت دارایی های فیزیکی را در سازمان پیاده سازی کنند. برای شروع کار نیاز به خودارزیابی و ارزیابی وضعیت سازمان توسط مشاوران خبره است. نظام نامه ای در این خصوص تحت عنوان دستورالعمل خودارزیابی و تدون نقشه راه استقرار نظام مدیریت دارایی های فیزیکی صنعت نفت تهیه و ابلاغ شده است که بیشتر در این نظامنامه به تشریح نحوه خودارزیابی توسط سازمان و هم چنین ارزیابی توسط مشاور مدیریت دارایی های فیزیکی پرداخته شده است.

در این نظام نامه وزارت نفت سعی کرده است که از مدل تعالی آپتایم یا جان کمبل (کمپل) که ۱۰ بخش دارد استفاده کند. در شکل زیر مدل تعالی نگهداری و تعمیرات وزارت نفت آمده است:

مدل تعالی UPTIME John Campbell در دارایی های فیزیکی وزارت نفت

UPTIME John Campbell

این مدل سه قسمت کلی و ده بخش دارد:

راهبری

  1. نیروانسانی
  2. استراتژی

الزامات

  1. مدیریت عملکرد
  2. مدیریت قطعات یدکی
  3. مدیریت جریان کار
  4. سیستم های پشتیبان و نرم افزار
  5. مراقبت های پایه یا تکنیک های نگهداری و تعمیرات

تعالی

  1. بهینه سازی فرآیندها
  2. کارگروهی و تیم سازی
  3. رویکردهای دارایی

در خودارزیابی هر کدام از بخش ها مدل آپتایم به ۱۰ سوال می پردازد که در مجموعه حدود ۱۰۰ سوال می شود که روند جاری مدیریت دارایی های فیزیکی سازمان را ارزیابی توسط پرسنل سازمان می کند.

شکل زیر هرم آپتایم درج شده در نظام نامه مدیریت دارایی های وزارت نفت را نشان می دهد:

مدل تعالی آپتایم جان کمبل وزارت نفت

مدل تعالی آپتایم جان کمبل وزارت نفت

۱۱٫ دانلود فایل پی دی اف PDF نظام نامه مدیریت دارایی های فیزیکی وزرات نفت

فایل به فرمت PDF دستورالعمل خودارزیابی و تدون نقشه راه استقرار نظام مدیریت دارایی های فیزیکی صنعت نفت را دانلود کنید.

این سند به امضا مدیر کل راهبری نظام نگهداری و تعمیرات نت آقای مهندس علیرضا اصل عربی رسیده و تهیه شده است.

۱۲٫ معرفی کتاب مدیریت دارایی ها استاندارد ایزو ISO 55001:2014  ویرایش یک

استانداردهای ایزو ۵۵۰۰۰ و ۵۵۰۰۱ و ۵۵۰۰۲ توسط نویسنده این مقاله ناصر جلالی و همکاران ترجمه شده است و در یک مجلد ارائه گردیده است.

کتاب سیستم مدیریت دارایی ها ترجمه استانداردهای ISO5500 , ISO55001 , ISO55002 را شما می توانید نسخه پی دی اف PDF اش را از بخش کتاب های نگهداری و تعمیرات سایت تهیه فرمایید نسخه چاپی آن تمام شده است.

۱۳٫ دانلود فایل پاورپوینت ppt مدیریت دارایی های فیزیکی PAM

در زمینه آموزش و معرفی بیشتر مدیریت دارایی های فیزیکی فایل پاورپوینت PPT تهیه شده است. که در صورت تمایل در بخش دیدگاه ها پیام بگذارید و آدرس ایمیل دقیق وارد کنید برایتان ارسال خواهد گردید.

نویسنده : ناصر جلالی

مدیر سایت نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر و مدیر عامل شرکت مشاوران تدبیرپرداز آویژه

بیش از ۲۵ سال سابقه در صنعت و حدود ۱۷ سال تجربه مشاوره سیستم های مدیریت نگهداری و تعمیرات و ۵ سال مدیریت دارایی های فیزیکی در کارخانجات و صنایع بزرگ و مختلف نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نیروگاه برق، صنعت خودرو و غیره مدرس، مشاور و ارائه دهنده نرم افزار نگهداری و تعمیرات آویژه CMMS

یادداشت

اگر در خصوص این مطلب سوالی دارید بفرمایید در اولین فرصت پاسخ داده می شود. اگر فایل نسخ اصلی استانداردهای ایزو ۵۵۰۰۰ و ۵۵۰۰۱ و ۵۵۰۰۲ و PAS55 را نیاز دارید پیام درج کنید به آدرس ایمیل شما ارسال می گردد.

6 پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      با سلام و احترام
      فایل پاورپوینت مدیریت دارایی های فیزیکی به آدرس ایمیل شما ایمیل گردید
      موفق باشید

      پاسخ
  1. پدرام خساوتی
    پدرام خساوتی گفته:

    سلام ما در کارخانه فولادسازی کار می کنیم آیا خودارزیابی مدیریت دارایی های فیزیکی را می توان برای صنعت فولاد هم انجام داد؟ خیلی ممنون از مطالب خوب و جامع اتان

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      با سلام و احترام
      بلی شما می توانید برای صنعت فولاد هم این سیستم مدیریت دارایی های فیزیکی را پیش ببرید فقط دقت کنید که دستورالعمل خودارزیابی وزارت نفت نیاز به بازنگری و اصلاحات دارد و حتما قرار نیست شما از روی آن کپی کنید ولی از ایده کلی آن استفاده کنید.
      موفق باشید

      پاسخ
  2. عباس وظیفه دار
    عباس وظیفه دار گفته:

    سلام آقای جلالی مطلب کامل و جامعی بود خیلی استفاده شد ممنونم لطفا در خصوص پیاده کردن مدیریت دارایی های فیزیکی تو کارخانجات کوچک هم راهنمایی کنید
    تشکر

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      سلام بر آقای مهندس عزیز
      مشتاق دیدار
      کلا مدیریت دارایی های فیزیکی مربوط به صنایع بزرگ است و در صنایع کوچک نیازی به اقدام در این زمینه نمی باشد و یک سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات استاندارد کفایت می کند.
      موفق باشید

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *