به صورت خلاصه و تیتر وار می توان در خصوص چالشهای فعلی صنایع برای حوزه نگهداری و تعمیرات صنعت گفت:
۱٫ بیشتر درگیر فعالیتهای تعمیراتی هستند.
۲٫ مواجه با توقفات اتفاقی و اضطراری هستند.
۳٫ بروی داده های تعمیراتی تحلیل و عیب یابی ندارند!
۴٫ سیستم تجزیه و تحلیل آماری وجود ندارد.
۵٫ وضعیت تعمیرات بر تجربه فردی متکی است.
۶٫ مشکل تامین قطعات یدکی دارند! بیشتر تعمیرات به تعویض قطعات منجر می گردد!
۷٫ همیشه منتظر توقف اتفاقی دیگری هستند و تنش و استرس روانی وجود دارد.
۸٫ خرید و استقرار نرم افزار های نگهداری و تعمیرات را راه حل مشکلات می دانند!
۹٫ به آینده سلامت تجهیزات سازمان اطمینانی نیست.
۱۰٫ به خرید تجهیزات جدید می اندیشند!
۱۱٫ سلامت تجهیزات به طول عمر آنها وابستگی تمام دارد!
چارت های سازمانی کارخانجات صنعت ایران دارای چند ویژگی است که هیچ کدام از این ویژگی ها پاسخ گو نیاز های واقعی مبتنی بر نگهداری تجهیزات نمی باشد:
۱٫ چارت سازمانی مبتنی بر تعمیرات است و اکثر سازمانهای دولتی و خصوصی بزرگ نام واحد تعمیرات یا واحد فنی است.
۲٫ چارت سازمانی پراکنده است و وظیفه گرا است و سلسله مراتب پستی عمودی زیادی دارد.
۳٫ چرخش اطلاعات و داده های موردنیاز در نت سازمان ضعیف و کند است و صحت و دقت آنها پایین است.
۴٫ چارتهای سازمانی نت فرد محور است و دانش محور نمی باشد.
۵٫ ضعیف ترین بخش چارت سازمانی برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات است یا اینکه این بخش اصلا دیده نشده است.
در ایران واژه نت مخفف نگهداری و تعمیرات و معادلMaintenance استفاده می شود ولیکن در اکثر سازمانها با واژه تعمیرات و نگهداری مواجه هستیم.حتی این موضوع در دانشگاه های کشور نیز دیده می شود مراجعه کنید به پرتال سازمانی دانشگاه و گروه مهندسی صنایع را انتخاب کنید درس تعمیرات و نگهداری برنامه ریزی شده درج شده است!
نگرش مهم است در کارخانجات صنعت ایران همه منتظر ایجاد یک خرابی هستند تا تعمیرات انجام دهند لذا نام واحد و فعالیت عمده می شود ، ” تعمیرات ” و درسهایی هم که در دانشگاه داده می شود برای تحلیل خرابی ها و آمار بعد وقوع خرابی است.پس واژه استاندارد شده اشتباه تعمیرات و نگهداری است.
اما اگر نگرش را تغییر دهید با توجه به نیاز واقعی صنعت کشور بخصوص در شرایط فعلی که تحریم های تحمیلی مواجه هستیم ، نگهداری اولویت کار باید باشد و بحث بسیار متفاوت می شود و بهMaintenance نزدیک می شوید.
اما Maintenance چیست؟ نگهداری و تعمیرات ، مجموعه فعالیتهایی که بر روی تجهیزات انجام می گردد تا عملکرد مناسب برای عملیات تولید با کیفیت محصول توسط تجهیزات حفظ و مستمر باشد.
اینکه چرا دلار مثل لوبیا سحر آمیز بالا می رود؟ شاید مربوط به رسیدن به غول ابرها و گرفتن مرغ تخم طلا است که ارزش هر تخمش بالای یک میلیون تومان شد!
اما در زمینه نت سازمان با این شرایط چه می توانیم بکنیم!؟
هفته پیش با برخی از دوستان در حوزه نگهداری و تعمیرات در این خصوص بحث داشتیم اول از همه که کلیه دوستان نالان و انرژی منفی دادند که کارش نمی شود کرد و کارخانه بسته شود بهتر است و غیره و غیره!
از آنجائی که کارخانه دوستان نت بسته شود کار مشاوره ما نیز تخته شود ! پس در مقام یک مشاور نت باید پیشنهادات در راستای کاهش هزینه ها و افزایش علمکرد نگهداری تجهیزات داده شود که هم کارخانه و هم کارما نخوابد!!
این پیشنهاد وابسته به بزرگی و دانش کارخانه شماست و ممکن است برخی از آنها پیاده سازی اش با مشکلات و یا صرف هزینه زیاد از حد مواجه شود ولی برای سازمانهای بزرگ و تعداد نفر بالا می تواند صدق بیشتری داشته باشد:
۱- به سمت اصلاح و بازسازی قطعات در حد ممکن پیش بروید.مهندسی معکوس مسیر خوبی است و در حال حاضر در برخی از صنایع کشور در این مسیر گام برداشته اند هرچند کوتاه ولی موثر است.
۲- علت عمده اکثر خرابی های پیش بینی نشده و اضطراری ، بدلیل فشار و بار زیادی بروی تجهیز است از این کار بپرهیزید.
۳- شرایط و تنظیمات تجهیز را به صورت وسواس گونه ای در رنج اطلاعات مهندسی دستگاه تنظیم و تحت کنترل داشته باشید و نوسانات پارامترهای تنظیمی بروی دستگاه را تحت کنترل و پایش داشته باشید. بهترین ابزار SPC است.
۴- رمز موفقیت شما در این سه کار است: نظافت ، روغن کاری ، آچار کشی
۵- برای رموز موفقیت در بند چهار هر چه سریع تر استاندارد سازی و دستورالعمل ها آنها را تهیه و آموزش دهید و اجرا کنید.
بجز بند یک چهار بند بعدی آن هزینه زیادی برای شما ندارد و با شرایط و امکانات فعلی سازمان هم خوانی دارد اما تعویض قطعات سازمان را بشدت کاهش می دهد.موفق باشید.
درس نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM مبنا و زیر بنای تمام پروژه های مشاوره سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات کارخانجاتی است که در آنها حضور پیدا می کنیم و محتوی کلیدی مشاوره را ۵ کارگاه عملی و زمانبر این کلاس می برد هم چنین برای استفاده موثر و مفید از نرم افزار نت اکسل نیز باید این کلاس را مبنای کار خویش در نظر داشت.هفته پیش زنجان بودم در هوای سرد و زمین برف پوش کارگاه های عملی کلاس نت گرم کننده محفل کلاس شده بود.
اینجا در جمع همکاران نگهداری و تعمیرات کارخانه ایران ترانسفو در زنجان هستیم.حدود ۴۰ نفر در سرکلاس بودند!! اگر خدا بخواهد از اول سال دیگر در شرکت ایران ترانسفو مشاوره نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM اجرا خواهد شد.
برای آنکه بتوانید در حوزه سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات به بهبود های پایداری برسید سه اقدام زیر را مدنظر داشته باشید:
۱- آموزش پایدار و اثر بخش نیروی انسانی نگهداری و تعمیرات برای ارتقاء مهارتهای فنی و سیستمی.
۲- افزایش رضایت پرسنل نگهداری و تعمیرات و کاهش نرخ ترک کار در حوزه نت (متوسط ماندگاری پرسنل نت بیش از ۴ سال در سازمان باشد).
۳- فقط به تحلیل خرابی ها اضطراری EM بپردازید و نتایج اقدامات تعریف شده در رفع آنها را در نت برنامه ریزی شده PM تجهیزات بگنجانید.
پایداری و ثبات در هر سیستمی حرف اول پیاده سازی آن سیستم را می زند و حوزه سیستم نگهداری و تعمیرات در سازمان نیز از این موضوع مستثنا نمی باشد.اما پایداری را پرسنل و نیروی انسانی سازمان ایجاد و حفظ می کنند لذا برای ایجاد و حفظ پایداری یک سیستم موثر در سازمان باید عامل اصلی که نیروی انسانی می باشد را حفظ کرد و انگیزه های کاری آنها را ارتقاء داد پایداری و ثبات نیروی انسانی در کنار پیاده سازی یک سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات موثر برای سازمان پایداری و ثبات سلامت تجهیزات را به ارمغان خواهد آورد.
اما در سازمانها معکوس عمل می شود.در عمل در پروژه های نگهداری و تعمیراتی که سازمانهای کوچک و بزرگ خصوصی و دولتی (کلان گرا) داشتیم آن سازمانهائی که در حفظ و ارتقاء انگیزه های رضایت شغلی پرسنل خویش موفق بودند بعد از مشاوره نت هنوز که هنوز است پایداری سیستم را شاهد هستیم و فقط نکته های کلیدی و کمیاب برای بهبود کارها نیاز دارند و برعکس آن در سازمانهایی که نرخ ترک کار زیاد بوده است آنچه را که ایجاد شده بود بعد از گذشت چند ماهی یا از بین بردند! یا از بین رفت! یا با خود بردند!
الان ساعت ۰۸:۱۵ شب است و در مشهد برف می بارد ، فردا صبح ساعت هشت به بندرعباس پرواز داریم برنامه پروازهای داخلی خروجی فرودگاه مشهد که نشان می دهد پرواز انجام می شود.این بار با همکاران تیم مشاوره نت شرکت رسا تدبیر پارس خیلی مشتاقیم که حتما به بندرعباس برویم و یک هفته را دور از سرما و برف باشیم آنجا الان هوا بالا ۲۵ درجه سانتی گراد است و بهار است!
در بندر عباس دو الی سه جا باید برویم یکی از جاهای اصلی و کلیدی نیروگاه برق هرمزگان است روند پروژه نت در آنجا خیلی خوب پیش می رود و انتظارش را نداشتیم که در یک سازمان دولتی و قدیمی بتوان این قدر با سرعت و موثر پیش رفت البته این سرعت بدلیل پشتکار و همت مدیر برنامه ریزی نت سازمان و همکاران ایشان است که جلسات و پیگیری های اقدامات از همکاران را خوب پیش برده اند بماند که کل پرسنل نت نیز همکاری خوبی داشته اند و در این همکاری واحد بهره برداری نیروگاه نقش موثری داشته است به طوری که این هفته مجدد کلاس نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM فقط برای پرسنل بهره برداری برگزار خواهد شد.
هم چنین کلاس تحلیل خرابی ها تجهیزات نیز مقرر شده است که برای پرسنل نت و فنی سازمان برگزار شود.این کلاس را کاملا کابردی و عملی اجرا می کنیم به طوری که حتی یک فرد دیپلم و تجربی کار در نت هم بتواند آنچه در تحلیل خرابی ها اضطراری تجهیزات نیاز داریم انجام دهد.زبان ساده و کاربردی بودن این کارگاه ها فرصت یادگیری را برای همه مهیا ساخته است و این تفاوت اصلی این کلاس با کلاس های دیگر نت در سطح کشور است که با واژه ها انگلیسی و کش دار نت را آموزش می دهند!
درس نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM مبنا و زیر بنای تمام پروژه های مشاوره سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات کارخانجاتی است که در آنها حضور پیدا می کنیم و محتوی کلیدی مشاوره را ۵ کارگاه عملی و زمانبر این کلاس می برد هم چنین برای استفاده موثر و مفید از نرم افزار نت اکسل نیز باید این کلاس را مبنای کار خویش در نظر داشت.
اینجا در جمع همکاران نگهداری و تعمیرات در کارخانه فولاد ذوب آهن آسیا هستیم.با دو زبان انگلیسی و فارسی تدریس می شد چون یکی از تکنیسین های کارخانه هندی بود.
یکی از خوانندگان محترم سایت (جناب آقای مهندس ذوالفقاری گرامی) چند سوال خوب طرح کرده بودند که مناسب است شما نیز مطالعه کنید:
از حضورتان چند سوال داشتم:
۱- اگر قصد محاسبه oee را برای تجهیزات و دستگاهها داشته باشیم درشناسنامه فرآیند نت باید oee را در شاخص ها بعنوان یک شاخص قرار دهیم؟
۲-در مورد شاخص های نت قرار بود یک دوره آموزشی تهیه کنید ؟اگر ممکن هست در این مورد منبع مطالعاتی معرفی نمایید
۳- من قصد دارم برای یک واحد صنعتی نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده را پیاده سازی کنم میخواستم بپرسم اگر طبق بیست و چهار گام کلیدی حرکت کنم روند مناسبی است ؟ لطفا راهنمایی کنید.
پاسخ:
می بخشید که دیر جواب می دهم چون یکبار دیگر نیز پرسیده بودید ولی دسترسی به اینترنت کامل نبود:
۱- به نظرم او ای ای شاخص خوبی برای فرآیند نت نیست ولی شاخص خوبی برای پیاده سازی نت بهره ور فراگیر است ایندو با هم فرق می کند این شاخص فقط در قسمت دسترسی به نت یک سهم ۴۰ درصدی می دهد و در کل او ای ای سهم ۱۵ درصدی دارد فرآیند نت را با مبحث نت بهره ور فراگیر یکی نگیرید!
۲- سرم خیلی شلوغ است ولی تا یک ماه دیگر حاضر است کلاس شاخص ها کلیدی نت مدتهاست که ارائه می دهم ولی برای آموزش مجازی باید فایلها را تغییر دهم و فرق می کند و وقت ندارم!!
۳- بله دقیقا همان ۲۴ گام را در سازمانها اجرا می کنیم و مشاوره می دهیم فقط برخی نکات کلیدی و سیستم های طرح ریزی دارد که گام ها را در پیاده سازی آسان می کند در کلاس به صورت گذرا اشاره شده است چون برای هر سازمانی باید یک جوری دیگر پیاده سازی کرد آدمها ، منابع ، فرآیند و تجهیزات گوناگون هستند و مدل پیاده سازی فرق می کند.
موفق باشید
هفته پیش سه روز در کارخانه شیوا پیرو پروژه سه ماه مشاوره نگهداری و تعمیرات بودیم در این پروژه یک مدل از سیستم مدیریت نگهداری و تعیمرات را به صورت کاغذی اجرا خواهیم کرد و پشت بند آن ماژول های نرم افزار نگهداری و تعمیرات موردنیاز شناسائی و اقدام می گردد.
از روز اول که با همکارم آقای مهندس غلامزاده بودیم ممیزی نگهداری و تعمیرات را انجام دادیم از نقاط قوت واحد نگهداری و تعمیرات کارخانه شیوا می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱٫ سابقه کاری بالای پرسنل نت
۲٫ متوسط زمانی مناسب در ماندگاری پرسنل نت در سازمان
۳٫ علاقه مندی و نگرش سیستماتیک پرسنل نت
۴٫ اجرای کامل و درست آنچه در نت طرح ریزی شده است
۷٫ وجود فعالیتهای نت پیشگیرانه برای تجهیزات کلیدی
۸٫ ترسیم نمودارها از آمار توقفات تجهیزات به صورت ماهانه
کار مشاوره در این کارخانه برای ما ساده تر از هر جای دیگر است چرا!؟
چون پرسنل نت این سازمان سیستم پذیری بسیار خوبی دارند با وجود اینکه از قدمت سیستم ادامه ی نوشته
در اکثر ممیزی های نگهداری و تعمیرات که در سازمان های کلان گرا انجام می شود با چالشهای فرهنگ کاری و درون سازمانی مواجه می شوید که جلویپیاده سازی صحیح یک سیستم مدیریتی را می گیرد.
با توجه به وضعیت نامناسب نگهداری و تعمیرات سازمان های کلان گرا، پیش بینی چالشهای درون سازمان برای پیاده سازی سیستم ممدیریت نت می تواند مدیران سازمان را در برنامه ریزی و طرح ریزی پیشاپیش فعالیتهای نت سازمان راهنما باشد و حالت وقوع خطا و یا انحراف را قبل از وقوع نظارت ، کنترل و رفع نمایند:
۱٫ عدم کار تیمی و هماهنگی بین واحدهای تعمیراتی با توجه به گسستگی ساختار سازمانی نت
۲٫ عدم حضور و دخالت حداکثری پیمانکاران تعمیراتی در برنامه های سیستم نت سازمان
۳٫ عدم استاندارد سازی دستورالعمل های نگهداری و تعمیرات تجهیزات
۴٫ عدم برگزاری منسجم و متمرکز دوره های آموزشی و سنجش اثربخشی آنها
۵٫ عدم مشارکت حداکثری پرسنل واحدهای مختلف مرتبط با تعمیرات
۶٫ بی توجهی به پروژه های بستر سازی نت و تاخیر در اجرای صحیح و سریع آنها
۷٫ مشکلات نقدینگی و کمبود قطعات یدکی در انبار سازمان
۸٫ عادات و استمرار به کارهای گذشته ایجاد مقاومت زیادی در پرسنل برای تغییر و بهبود دارد
