ضرورت مشاوره مدیریت قسمت چهارم

[تعداد: ۰   میانگین: ۰/۵]

در مجله تدبیر شماره ۱۱۵ شهریور سال ۱۳۸۰ میزگردی مهم در خصوص نقش مشاوره در توسعه صنعت برگزار شده بود که بدلیل مهم بودن مطالب آن طی چند قسمت ارائه می گردد.هدف از طرح مباحث نقش مشاوره در کارخانجات و صنعت ارتقاء آگاهی همکاران در نحوه و ضرورت استفاده از مشاوران در سازمان می باشدکه در آینده به بررسی تخصصی نقش مشاور نت در صنعت خواهیم پرداخت.

همان طوری که مستحضرید خدمات مشاوره مهندسی در ساختار نظام فنی و اجرایی کشور، شکل و جایگاه قانونی ویژه ای دارد وبه صورت نظام مند و مدون در فرایند توسعه ، مسیر خود را طی می کند. طبیعتاکمبودهایی که در فراگرد مدیریت پروژه ها و طرحهای عمرانی کشور در سطح کلان احساس شده موجب شکل گیری و نهادینه شدن چنین خدماتی شده است . البته شکل گیری خدمات مشاوره مهندسی با وجود چارچوب مدونی به نام نظام فنی و اجرایی طرحهای عمرانی کشور، معنی و مفهوم یافت .

از طرفی پیچیدگی طرحهای عمرانی کلان کشور، نیازها و کمبودهای احساس شده درمدیریت و توجه به بهره وری و کارآفرینی در طرحهای عمرانی کشور، مشاوره مدیریت مهندسی را به صورت چشمگیری توسعه بخشید. و در چارچوب نظام مندی متناسب باظرفیت های موجود کشور در مسیری قرار داد که اکنون جزء لاینفک مدیریت طرحها وپروژه های کلان و پیچیده کشور است . البته نباید این شبهه به وجود آید که کاستی های مدیریت طرحها ناشی از ناشایستگی مدیران اجرایی است ، بلکه این پیچیدگی طرحها وپروژه ها در مسیر گامهای توسعه می باشد که نیاز به مشاوره مدیریت طرحها ضرورت می یابد.

 

آذرهوش : موضوع پرسش دیگر رابطه میان مشاوره مدیریت و مشاوره فنی – مهندسی است . از دیدگاه علمی

و نیز از منظر تجربی این دو نوع مشاوره نه تنها لازم و ملزوم یکدیگرند بلکه با هم پیوندی ارگانیک (عضوی )دارند. مدیریت یک دانش میان – رشته ای است (INTERDISCIPLINARY)بدین معنی که برای تسهیل و بهینه سازی کارهای جمعی از دانش های مختلف کمک می گیرد.مدیریت در کار فردی نیز از ضروریات است ، اما رشد این دانش در جهان از ضرورت کارجمعی نشات گرفته است . عناصر مهم مدیریت نظیر برنامه ریزی ، سازماندهی ، کنترل ورهبری جملگی معطوف به بهینه سازی کارهایی است که لاجرم باید توسط جمع صورت گیرد. توسعه نیز ازجمله امورجمعی است و به سازمان و مدیریت نیاز دارد. وقتی ازمدیریت توسعه صحبت می کنیم ناگزیر تصمیم گیری و تصمیم سازی مطرح می شود.اموری که هم به مدیر و هم به مشاور مدیریت نیاز دارد.

 

نکته دیگر نقش کارشناسان فنی و مهندسی در فرایند توسعه است . مدیریت توسعه ،همان گونه که ذکر شد نیازمند تصمیم گیریهای گوناگون است . بسیاری از این تصمیم ها بعد<فنی > دارد و برای اتخاذ آنها از دانش هایی باید استفاده شود که به طور متعارف تحت عنوان <مهندسی > طبقه بندی شده اند. البته در جهان امروز تفاوت میان کارهای فنی وغیرفنی – یعنی کارهایی که انجام آن نیاز به دانش و فنونی خاص ندارد و تنها نیازمند عقل سلیم است – رفته رفته کم می شود و این تقسیم بندی منطق سنتی خود را از دست می دهد. اما منظور از بحث حاضر کشف نارسایی اصطلاحات روزمره نیست . مراد تاکیدبراین مطلب است که درفرایند مدیریت توسعه ، بسیاری از تصمیم ها نیاز به دانش خاص دارد و برای تصمیم سازی و تصمیم گیری باید از اهل فن استفاده کرد. از جمله مسایل مهم توسعه که به دانش و فنون مهندسی نیاز دارد موضوع انتخاب و انتقال و توسعه تکنولوژی است . در مدیریت توسعه صنعتی ، مساله تکنولوژی از اهمیت ویژه ای برخوردار است ; زیرا بخش مهمی از هزینه کارها را به خود اختصاص می دهد. برای خوانندگان تدبیر ممکن است این موضوع جالب باشد که در برخی از محصولات صنعتی کشور، بیش از دو سوم هزینه تولید صرف عوامل مرتبط با تکنولوژی می شود.

 

موضوع دیگری که در فرایند مدیریت توسعه مطرح است ارزیابی ، انتخاب ، عقدقرارداد و نظارت بر کار پیمانکاران است . در اینجا نیز استفاده از دانش های مهندسی الزامی است . بخش مهمی از قراردادهای انتقال تکنولوژی و پیمانکاری اختصاص به تبیین مشخصات فنی کارها و نقاط کنترل استراتژیک دارد که تنظیم آن با مهندسین مشاوراست . روشن است که هرقدر عامل تکنولوژی در تصمیم گیری ها اهمیت بیشتری یابد،نقش مشاورین فنی نیز مهمتر می شود. اصطلاح <تکنوکرات > که در دهه های اخیرجایگزین واژه <بوروکرات > شده است از اهمیت روزافزون عامل تکنولوژی درتصمیم گیری ها حکایت دارد. تخصص بوروکراتها تسلط به قوانین و مقررات است درحالی که تکنوکراتها به کمک دانش فنی کار را بهینه سازی می کنند.

بااین وصف برای تبیین نقش مهندسین مشاور در امر توسعه ، نیاز به اطاله کلام نیست . به واقع برخورداری کشور از موسسات پیشرفته مشاوره در زمینه مهندسی به بهینه سازی کیفیت و هزینه توسعه کمک می کند و موجب صرفه جویی های بزرگ درهزینه های ملی می شود، که همین امر سرمایه گذاری بیشتر در تقویت این موسسات راتوجیه می کند.

 

تااینجا دو نکته درباره نقش مشاوره مدیریت و مهندسی در فرایند توسعه مورد توجه قرار گرفت . یکی اینکه توسعه اصولا جدا از مدیریت نیست و دوم آنکه مشاوره فنی نیزجزیی از فرایندهای تصمیم سازی و تصمیم گیری است .

 

ارتباط واقعی

 

نکته ای که اکنون مطرح می شود ارتباطواقعی مشاوره مدیریت و مهندسی در کشور است . اگر از عناوین گزارشها و موسسات تهیه کننده آنها چشم پوشی کنیم ، می توان مشاهده کرد که قسمت مهمی از مطالعات فنی -مهندسی که در زمینه توسعه انجام می شود لاجرم شامل عناصر مدیریتی نیز است . حتی جایی که مطالعه کاملا فنی است در نتیجه گیری از آن ناگزیر دیدگاه مدیریتی مطرح می شود. به عنوان مثال اگر موضوع مطالعه انتقال تکنولوژی است توصیه نهایی تنهابراساس ظرفیت تکنولوژی شکل نمی گیرد و ملاحظات دیگر مانند ابعاد حقوقی ، مالی وتوسعه نیروی انسانی مطرح می شود. بنابراین مشاوره فنی – مهندسی به نحوی اجتناب ناپذیر با مسایل عمومی مدیریت توسعه گره می خورد. در عمل مسایل واقعی توسعه به صورتی درهم تنیده و یکپارچه متجلی می شود نه آن گونه که ما سازمانهای مشاور را تقسیم بندی می کنیم . خلاصه آنکه برای حل مسایل توسعه رویکردی میان رشته ای – همان دیدگاهی که اساس دانش مدیریت است – لازم است . کشورهای صنعتی دیرزمانی است که به اهمیت تلفیق عوامل اجتماعی و فنی پی برده اند. مفهوم سیستم های فنی – اجتماعی (SOCIO TECHNICAL SYSTEMS)حاصل پژوهشهایی درباره ضرورت همسازی این دو سیستم است که پس از تجارب تلخ یکسونگری فنی ، انجام شده است . در کشور ما متاسفانه رابطه ارگانیک ذاتی مشاوره مدیریت و مهندسی موردتوجه کافی قرار نگرفته است . به همین دلیل مطالعات توسعه نیز در موارد متعددی به طورناقص انجام شده است . وجود صدها طرح نیمه تمام در کشور حاکی از نارسایی های مدیریتی در تصمیم گیری های توسعه است . در حالی که ممکن است عنصر فنی این طرح ها، به طور مجرد اگر بنگریم ، از منطق فنی قوی برخوردار باشد. جای خوشوقتی است که اهمیت عامل مدیریت در توسعه اخیرا مورد توجه سازمان مدیریت وبرنامه ریزی قرار گرفته و جایگاه و نقشی سازنده برای مشاورین مدیریت پیش بینی شده است . این قدم نخستین را باید به فال نیک گرفت . شاید تغییر نام سازمان برنامه و استفاده از پیشوند مدیریت خود ناشی از نگاهی نو به مدیریت توسعه باشد.

 

شاه کرمی : ماموریت و هدف مشاوره مدیریت کمک به بهبود مدیریت و ایجاد تحول است . برای مشاوره ، ۳ نقش اساسی تعریف کرده اند: الگوسازی ، بهینه سازی ، و تصمیم سازی .

این نقشها در سطوح مختلف (کلان – خرد) قابل تعریف است . در سطح کلان ،شناسایی تحولات جهانی و روندهای موجود و نهایتا ارائه الگوها و مدلهای توسعه و درسطح خرد کمک به حل مسائل مدیریتی ، بهینه سازی فرایندها و عملیات و نهایتا کمک به مدیران جهت تصمیم گیری موثرتر مطرح است .

قاعدتا برای مشاوره مهندسی نیز می توان این نقشها را تعریف کرد منتهی با محتوایی دیگر که همکاران به آن خواهند پرداخت . ولی آنچه مسلم است پیوندهایی است که بین این دو وجود دارد (یا باید داشته باشد). تقسیم مسایل سازمانها و سیستم ها و… به مسائل مدیریتی و مهندسی یک تقسیم بندی برای شناخت است و درعمل مرزهای پررنگی بین این دو وجود ندارد. در بسیاری از فعالیتها هر دو جنبه در یکدیگر آمیخته شده اند وضروری است که به مساله ، یکپارچه نگاه شود.

 

در شرایط موجود، مشاورین مدیریت بنگاههای اقتصادی را مشتری خود می دانند. وبه آنها خدمت ارائه می کنند و مشاورین مهندسی (یا مهندسین مشاور) بیشتر در طرحهای عمرانی دولت و یا کمک به ایجاد بنگاهها و… درگیرند. مهندس مشاور بیشتر در مراحل قبل از بهره برداری با مشتریان خود سروکار دارد و مشاورین مدیریت پس از بهره برداری ،ولی واقعیت موجود لزوما درست ترین کار نیست .

هم مشاورین مدیریت می توانند (وشاید باید) از ابتدای تاسیس و ایجاد یک بنگاه حضور داشته باشند و هم مهندسین مشاور می توانند (و باید) در مراحل بهره برداری و کارواقعی سیستم در کنار آن باشند.

 

اعتماد: بد نیست به مفهوم توسعه هم اشاره ای کنیم که در اینجا منظور بالابردن کیفیت زندگی ازطریق تامین رشد مناسب اقتصادی ،اجتماعی و تامین عدالت اجتماعی است که در توسعه پایدار، ملاحظات زیست محیطی اولویت نخست را به خود اختصاص می دهد. در ایران خوشبختانه عوامل زیربنایی توسعه ; یعنی منابع طبیعی ، سرمایه و بخصوص نیروی انسانی وجود دارد، اما عامل مهم دیگری (که شاید مهمترین عامل باشد) که مدیریت بوده دچار بحران است .

در بخش مهندسین مشاور به این عامل مدیریت ، آگاهی حاصل شده است و انجمن صنفی مهندسین مشاور معمار و شهرساز درحال تدارک ابزار شناخت و کاربردسیستم های مدیریت در شرکتهای مهندسین مشاور است . زیرا با تغییرات سریع که درسالهای اخیر در دنیا اتفاق افتاده و درحال بروز است ، بهنگام شدن مهندسین مشاور ماروزبه روز حساس تر و مهم تر می شود.

 

جزنی : برداشت شخصی من این است که تعامل سازمان یافته و منسجمی وجود ندارد و اگر تعاملی هم هست میان افرادی است که ازقدیم با هم آشنایی هایی داشته اند و یا در شرایطی یا وسیله فردی با یکدیگر آشنا شده اند.لذا با آنکه در ماهیت خدماتی که مشاوران ارائه می کنند شباهتهای بسیاری وجود دارد،ولی تعامل میان مشاوره مدیریت و مهندسی به طور واقعی در حد صفر است ; زیرا اولا مابه کار تیمی و تبادل اطلاعات اعتقادی نداریم و ثانیا به قدری درگیر روزمرگی و فعالیتهای مربوط به بقای خود و حرفه مان هستیم که نمی توانیم به تعامل فکر کنیم . فقدان تشکلهای حرفه ای در امر مشاوره مدیریت ، امکان تبادل اطلاعات و دانش فنی و تجربی بین این دسته از مشاوران را در حد بسیار پایین تنزل داده است .

 

در بازار کنونی ، یکی از وجوه رقابت بین مشاوران مدیریت و مهندسی ، پنهان کردن یافته ها، دانش های جد
ید و تجارب ارزشمند آنها از یکدیگر است و این به مفهوم بهره نگرفتن از هم افزایی حاصل از تبادل اطلاعات است . در حالی که ، در جوامع پیشرفته و ترقیخواه ، زیربنای هر جهشی ، دستاوردهایی است که تا آن لحظه نصیب همکاران وهم صنفان شده است . رقابت در این حالت ، براساس سرعت در ایجاد تحول و پیشرفت دروضعیت کنونی است . برای دست یافتن به این مهم ، بخش عظیمی از دستاوردهای تجربی و علمی مشاوران در اختیار سایرین قرار می گیرد تا باتوجه به آنها، گامهای پیشرفت آتی برداشته شود.

 

سلیمانیها: درمورد نقش ، جایگاه و اهمیت مشاوره مدیریت و مشاوره مهندسی (که به عاملین آن مهندسین مشاور می گویند) درتوسعه می توان چنین گفت که اولا برای توسعه همه جانبه و پایدار کل کشور، ما درواقع باکلان ترین سطح مدیریت کشور مواجهیم که برای طرح ریزی ، پیاده سازی نظارت و کنترل امر توسعه ، خود نیازمند مشاوره مدیریت است و در طراحی ، مهندسی و اجرای پروژه های توسعه نیازمند مشاوره مهندسی که البته در زمینه دوم پیشرفت ما چشمگیربوده است .

ثانیا بار عمده توسعه بر دوش سازمانها بویژه بنگاههای اقتصادی است که از این منظر، اهمیت مدیریت و مشاوره مدیریت نیز نمایان می شود.

البته براساس الگوی پیشنهادی بانک جهانی امروزه مولفه های اساسی توسعه راثروت فیزیکی ، ثروت طبیعی ، ثروت اجتماعی و ثروت انسانی تلقی می نمایند که در این میان ثروت اجتماعی (مثل نهادهای مدنی ، نظام فنی و اجرایی و امثالهم ) نقش زمینه ای وثروت انسانی (مدیران ، مهندسان و ترکیب سینرژیستیک آنها) نقش عاملیت و مسلط رادر فرایند توسعه ایفا می کنند و لذا از این منظر هم مشاوره مدیریت و مهندسی ، اهمیت خود را به نحوبارزی می نمایاند.

 

ثالثا همان گونه که در برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی تصریح شده مهمترین جهت گیری های استراتژیک برنامه ، نهادسازی ، نظام سازی و اصلاح و تحول درفرایندها است که اینها همه مستلزم و درعین حال شکوفاکننده توانائیهای مشاوره مدیریت و نیز مشاوره مهندسی (عمدتا نرم افزار) است .

 

سیاه مکون : اگر بخواهم در این زمینه که وضعیت تعامل موجود بین مشاوره مدیریت و مهندسی در امر توسعه در کشور ما در چه سطحی است باید عرض کنم که مدیریت برنامه ریزی کلان در عرصه های مختلف درکشورهای پیشرفته امکانات انتقال معرفت و آگاهی سامان یافته اقشار مختلف را به مرکزیا مراکز برنامه ریزی کلان فراهم کرده اند. ارتباط بین تفکرات و یافته های مشاورین مدیریت و مهندسی باید به گونه ای نهادینه روی دهند. یعنی تفکرات ، خلاقیتها،متدولوژی و تکنیک های مشاورین که در حین اجرای پروژه ها صیقل می خورد و نهایتا درمجموعه ای از امکانات و محدودیت ها به نحو مطلوبی عینیت یافته و اجرا می شود، درقالب مستندات پروژه شامل تنگناها و راه حل ها باید به عنوان بازخور اطلاعاتی به همان پروژه و یا طرحهای آتی منتقل گردد. متاسفانه به دلیل بی توجهی به این تجارب گرانسنگ که هزینه های مادی و معنوی زیادی برای آن پرداخت می شود، شاهد تکرار اشتباهات مشابه در بیشتر پروژه ها هستیم . بنابراین نهادینه شدن و انتقال طبیعی تفکرات ، خلاقیتهاو یافته های مشاورین مدیریت و مهندسی باید به مراکز برنامه ریزی های کلان صورت پذیرد.

 

جالب توجه است که به استثنای مشاورینی که بنابه ماهیت تخصص حرفه ای با امرتوسعه عجین می باشند، اغلب مشاورین دیگر از مسیر و سازوکارهای قانونی و اجرایی تنظیم و تدوین برنامه توسعه اطلاع و شناخت دقیق ندارند، زیرا تاکنون در این مسیربه طور اتوماتیک ، سیستماتیک و جدی مورد رایزنی کانون های برنامه ریزی توسعه کشورقرار نگرفته اند. در سالهای اخیر هم که ملاحظه م
ی فرمایید تفکرات دولتی می خواهدعمده مسایل توسعه کشور را از طریق فراخوان مقاله و با اعطاء یک سکه بهار آزادی حل و فصل نماید. به عبارتی سوالات و ابهامات عدیده و اساسی توسعه کشور، که هر یک خود موضوع یک پروژه نسبتا سنگین بوده و باید در فرایند علمی و تجربی مشاورین مدیریت و مهندسی حل و فصل شوند; چگونه در قالب یک مقاله می تواند پاسخ خود رابیابد.

 

از سوی دیگر مشاورین هم با تمام پایبندی که به نظام جمهوری اسلامی ایران دارندعموما چنان درگیر با مسایل کسب و کار حرفه ای هستند که توان مادی و معنوی از آنان سلب شده به گونه ای که بیش از میزان محدودی نمی توانند به طور داوطلبانه و بدون چشم داشت جبران هزینه های خود، حاصل یافته های خود را به جامعه انتقال دهند.

 

منفرد: برای اجرای طرحهای عمرانی سه عامل اصلی نقش اساسی دارند: کارفرمایان که عهده دار مدیریت ارشد و راهبردی می باشند،مهندسان مشاور که انجام مطالعات ، طراحی و نظارت بر طرحهای عمرانی را برعهده دارند و نهایتا اجرا کننده طرحها که پیمانکاران می باشند.

 

بازوهای توانمند

 

با پیچیده تر شدن طرحهای عمرانی کشور،لزوم مشاوره در بخشی از مدیریت طرح به نحو بارزی شکوفا می شود. درواقع کارفرمایان نیازمند به مشاوران مدیریتی هستند تا اهداف را با توجه به راهبردهای تعیین شده محقق سازند. باتوجه به پیچیده تر شدن طرحها و پروژه های عمرانی بزرگ ، حساسیت و توجه مسئولین به توسعه بهره وری و کارآفرینی ، و به منظور پیشگیری از زیانهای احتمالی که ممکن است منجر به عدم بهره برداری مناسب از طرح یا پروژه شود، مدیریت ارشدنیازمند به بازوهای توانمندی بود تا بتواند هدایت این مجموعه را در جریان فرایند تحقق اهداف بهبود بخشد.

 

در اینجا مشاوران مدیریت و مهندسی با انعطافی که در مهارتهای فنی ایجادمی نمایند، چالشهای مدیریتی موجود در اجرای طرحها را به نحو بسیار مطلوبی بهبودمی بخشند. ازاین جهت در نظام فنی و اجرایی کشور، فرازهایی برای انسجام بخشیدن به این خلاء و کاستی پیش بینی شد و به شکل نظام مندی به آن جامه عمل پوشانید. در اینجالازم می دانم به اطلاع حاضرین برسانم اکنون آئین نامه تشخیص صلاحیت واحدهای مدیریت طرح در جریان تدوین است و اخیرا نیز بخشنامه ای پیرامون نحوه ارجاع کار به مشاوران مدیریت طرح ، تعیین حدود اختیارات و شرح خدمات آنان به کارفرمایان ومشاوران کشور توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور ابلاغ شده است . در بخشنامه ابلاغ شده خدمات مشاور مدیریت طرح شخصیتی است حقوقی که برای انجام خدمات قابل واگذاری دستگاههای اجرایی در فرایند تهیه و اجرای طرحهای عمرانی تشخیص صلاحیت می شوند. ضمنا در مجموعه رشته ها و گرایشهای مندرج در آئین نامه تشخیص صلاحیت مشاوران و همچنین آئین نامه ارجاع کار مشاوران ، رشته ای تحت عنوان مشاوره مدیریت سیستم اقتصادی وجود دارد که شرح خدمات آن عبارت است از: طراحی ،پیاده کردن سیستم های مدیریت صنعتی ، اداری ، بازرگانی ، تولیدی ، تعمیرات و نگهداری ،تشکیلات مدیریت و بررسیهای آماری و اقتصادی . هم اینک حدود هشت شرکت خدمات مشاوره ای در این رشته ها توسط دفتر امور مشاوران و پیمانکاران در رتبه های گوناگون تشخیص صلاحیت شده اند و اقدام به خدماتی در امور مشاوره مدیریت می کنند.با وجود رشد چنین زمینه هایی می توان امید داشت که فرهنگ مشاوره و مهندسی که اکنون جایگاه خود را یافته است در مسیر فرایند توسعه ، زمینه ساز فرهنگ مشاوره مدیریت به طور جامع و فراگیر خواهدبود.

&#۱۶۰
;

وظایف مشاورین مدیریت

 

شاه کرمی : در ادبیات مشاوره مدیریت ۸ وظیفه (TASK) برای مشاورین قایل شده اند:

۱ – ارائه اطلاعات

۲ – حل مسائل

۳ – تشخیص یا تعریف مجدد مساله درصورت لزوم

۴ – ارائه پیشنهاد براساس تشخیص خود

۵ – کمک به اجرای پیشنهادهای ارائه شده

۶ – ایجاد اجماع و تعهد نسبت به اقدامات اصلاحی

۷ – تسهیل فرایند یادگیری (مشتری )

۸ – بهبود دائمی اثربخشی

 

درعمل ، یک مشاور ممکن است ترکیبی از وظایف فوق را ایفا کند; بسته به آنکه مشاور چه نگرشی دارد و تلقی دریافت کننده خدمات مشاوره مدیریت نسبت به این رابطه چیست ؟

مشاورین مدیریت می توانند در فرایند ارائه خدمت ، نقش یک متخصص را ایفا کنند(SPECIALIST) و یا نقش یک کل نگر (GENERALIST) و یا ترکیبی از این دو.مشاورین GENERALIST بیشتر به تسهیل فرایند یادگیری مشتری می پردازند تا اینکه خود بخواهند مساله را تشخیص داده و حل کنند. به نظر من مهندسین مشاور، بیشتر درنقش متخصص وارد کارزار شده اند تا (GENERALIST)در وضعیت حاضر(، ولی مشاورین مدیریت در هر دو نقش ظاهر شده اند. سازمانهای ارائه دهنده خدمات مشاوره مدیریت طیف گسترده ای از خدمات را عرضه می کنند. اما آنچه که به طور معمول در ایران در محدوده خدمات مشاوره مدیریت قرار می گیرد به این شرح است :

 

کمک به اجرای فرایند برنامه ریزی استراتژیک ، تحول سازمانی و… در سطح بنگاهها

شناخت موقعیت استراتژیک شرکتها

شناخت موقعیت عملیاتی شرکتها

طراحی ساختار و تجدید ساختار بنگاهها

طراحی سیستم های اطلاعاتی

بهبود و بهینه سازی سیستم های عملیاتی و خدماتی (IT)

مشاوره در زمینه تصمیم گیری عملیاتی

تحقیقات بازار

مشاوره در زمینه استقرار سیستم های مدیریت کیفیت ، زیست محیطی و…

 

بهبود بهره وری

 

در بسیاری از خدماتی که اشاره کردم قالبهای سیستمی و مدیریتی ، نیازمند محتوای فنی هستند و این قالبها بایستی با توجه به تکنولوژی طراحی شوند که این نقش رامهندسین مشاور می توانند ایفا کنند.

به عنوان مثال اگر شرکتی با مساله کاهش هزینه ها مواجه باشد، بخشی از مساله بااستفاده از دانش مدیریت و بخشی دیگر با دانش فنی و تکنولوژی مربوطه قابل حل است و هر دو بخش بایستی یکجا و یکپارچه دیده شود.

علاوه بر این ، مشاوره مدیریت را می توان کارگاه تحقیق و توسعه (R&D) علم مدیریت دانست . اغلب آنچه که امروز به عنوان دانش مدیریت با رویکرد مدیریتی وابزارهای مدیریتی مطرح است ، توسط افراد و گروههای مختلفی مطرح شده است که مشاور مدیریت بوده اند (و نه مدیر اجرایی ). این مشاورین در جریان حل مسائل بنگاههاو سازمانها و در فرایند پژوهش ، الگوها و … را طراحی و معرفی کرده اند.

 

به عبارت دیگر نظام مشاوره دارای ۲ نوع محصول است : یکی خدمتی که به یک بنگاه یا مشتری ارائه می کند و دیگری الگوها و رویکردهایی است که به جامعه مدیریت (به طورکلی ) عرضه می کند. بعدا به این بحث خواهیم پرداخت که مشتریان ، هزینه چه چیزی را باید بپردازند.

 

تدبیر: ضمن تشکر فراوان از شرکت کنندگان دراین بحث ادامه مباحث این میزگرد که بخش دوم و آخر آن خواهد بود در شماره آینده به اطلاع خوانندگان گرامی خواهد رسید.

 

در حاشیه میزگرد

 

نگاهی کوتاه به میزگرد ۹۸ تدبیر

 

 

یادآوری : این دومین میزگرد درباره وضعیت صنعت مشاوره در کشور است . در میزگرداول (تدبیر شماره ۹۸ – آذر ۷۸) که باحضور تنی چند از استادان و مشاوران مدیریت ومدیران اجرایی کشور انجام شد، مسایل مشاوره مدیریت موردبحث قرار گرفت .

در میزگرد ۹۸ تدبیر قریب چهل نکته مختلف در خلال نظرات مطرح شد که ترکیبی از آسیب شناسی صنعت مشاوره مدیریت و چاره جویی بود. دکتر فریدون آذرهوش عضوهیات علمی سازمان مدیریت صنعتی با علاقه وافر و دقت خاص علمی خود این نکات مهم را استخراج و به چهار دسته به شرح زیر تقسیم کرده است که از نظرتان می گذرد.

 

۱ – مشکلات صنعت مشاوره مدیریت ناشی از وضعیت مدیریت در کشور

مدیریت در سازمانهای کشورمان هنوز به مفهوم واقعی حرفه ای نشده است . فرق چندانی میان مدیر حرفه ای و رییسی که با <حکم > منصوب می شود. وجود ندارد.

ثبات شغلی در حد مطلوب در مشاغل مدیریت عالی بنگاهها که غالبا دولتی است ،وجود ندارد. این امر از لحاظ استفاده مطلوب از مشاور تاثیری منفی دارد.

مفهوم جسارت ، شهامت و قاطعیت در مدیریت به صورت علمی تعریف نشده است .گاه رایزنی در تصمیم گیری به تزلزل در مدیریت تعبیر می شود.

تلقی درستی از کاربرد دانش مدیریت در حل مسایل سازمان وجود ندارد. انتظارمدیران از مشاورین در همه حال ارایه راه حلهای نهایی است . در حالی که در حرفه پزشکی نیزهمواره چنین انتظاری درست نیست .

 

میان مسایل مختلف مدیریت از لحاظ نیاز به مشاوره تفاوتی گذارده نمی شود. برای حل مسایل پیچیده و چندبعدی هر چند بیشترین نیاز به مشاور وجود دارد، اما چون دستیابی به راه حل مطمئن در کوتاه مدت مقدور نیست ، تمایل چندانی به مشاوره وجودندارد.

استفاده از مشاور به جای نوعی سرمایه گذاری غالبا هزینه تلقی می شود، در حالی که سازمانها بهترین محل برای پرورش

 

مشاوران می باشند.

 

۲ – مشکلات صنعت مشاوره ناشی از حرفه ای نبودن مشاوران

مشاوره مدیریت نیز هنوز به صورت حرفه ای شناخته شده درنیامده است . تصور اینکه هرکس در رشته ای تخصصی موفق به اخذ مدرک دانشگاهی شود کارشناس یا مشاورخوبی خواهدشد درست نیست . باید فنون حرفه را آموخت .

دانش مشاورین مدیریت ، بخصوص در زمینه کاربردی ، کافی و به روز نیست . به همین دلیل توصیه ها ممکن است درحد مطلوب اثربخش نباشد.

بسیاری از مشاورین با استفاده از دانش عام و نظری خود به ارائه راه حلهای کلیشه ای بسنده می کنند که نه تنها وافی مقصود نیست ، بلکه اعتماد مدیران به مشاورین مدیریت راخدشه دار می کند.

 

از نقش مشاور تلقی درستی از سوی مشاورین نیز وجود ندارد. جوهره کار مشاورکمک به مدیر برای یافتن راه حل مسایل است . ارائه گزارش طرح ، پایان کار نیست .

فرایند انتخاب وپرورش مشاوران ، نهادینه نشده و استمرار ندارد. در چنین شرایطی نمی توان از وجود مشاورین در قلمروهای مختلف اطمینان داشت .

مشاوران مدیریت که عموما نقشی تحول آفرین دارند، باید آداب و سنن جامعه وفرهنگ سازمان موردبررسی را موردتوجه قراردهند.گاه این عوامل مهم فراموش می شود.

مشاورین باید از خصوصیات اخلاقی والایی چون رازداری ، صداقت و حفظ منافع مشتریان برخوردار باشند.

 

۳ – مشکلات ناشی از روابط مدیران و مشاوران مدیریت

رابطه مشاورین و مدیران غالبا کوتاه مدت است ، درحالی که برای چاره جویی مشکلات سازمانها شناختی عمیق از ابعاد مختلف یک سازمان و مدیریت آن ضروری است .

رابطه مشاورین با سازمانهای مشتری هنوز قانونمند نشده است . در نظامهای پزشکی ومهندسی رفته رفته روابطی قانونمند جای روابط غیررسمی را می گیرد. در مشاوره مدیریت هنوز به این مهم توجه نشده است .

 

بسیاری از مواقع ، اثربخشی خدمات مشاور درگرو همکاری مشترک مدیر و مشاور درتعریف مساله ، ریشه یابی ، چاره جویی و برنامه ریزی عملی است . برداشتهای ناصواب ازنقش مشاور و مدیر گاه مانع این همکاری نزدیک می شود.

درمواردی ضروری است که مشاوران از همکاران خود برای تحلیل بهتر مساله استفاده کنند. اما کارگروهی درزمینه مشاوره کمتر به چشم می خورد.

مشا

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *