معرفی تکنیک FMEA آنالیز حالات بالقوه خرابی و آثار آن (یک)

[تعداد: 16    میانگین: 2/5]

یک از ابزارهای کلید و موثر در مهندسی تکنیک failure modes and effects analysis FMEA می باشد.بیش از ۱۰ سال است که این ابزار تدریس و در بسیاری از صنایع به ویژه صنعت خودرو پیاده سازی شده است.به مزایا و مفاهیم بنیادی آن در بهبود دانش مهندسی اعتقاد و ایمان خاصی وجود دارد.

در حوزه نگهداری و تعمیرات نیز این ابزار کاربرد ویژه در مبحث نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان RCM دارد به طوری که MFMEA یا آنالیز حالات بالقوه خرابی ماشین و آثار آن می تواند تحلیل گر خوبی برای بسیاری از خرابی های دستگاه ها باشد.در مطالب آینده سایت به صورت مفصل در خصوص این ابزار خواهیم نوشت به خصوص اینکه در مراحل اولیه بیشتر به معرفی تکنیک پرداخته خواهد شد و بعد در حوزه نگهداری و تعمیرات تجهیزات تکنیک تشریح می گردد.

معرفی تکنیک FMEA
افزایش رقابت، افزایش توقعات و تقاضاهای مکررمشتری و تغییرات سریع فناوری، باعث افزایش سریع تعهدات تولیدکنندگان امروزی شده است. هر کمبود و انحراف درعملکردمحصول، باعث از دست دادن سهم بازارمی شود. این عوامل موجب شده که امروزه سازمان ها به استفاده ازاین تکنیک روی آورند تا به کمک آن مطمئن شوند محصولی بی عیب و قابل رقابت روانه بازار می کنند .
اهم مطالبی که دراین فصل به اختصارتوضیح داده می شوند عبارتند از :
۱٫ معرفی تکنیک FMEA و اهداف آن
۲٫ کاربرد FMEA
۳٫ تأثیر FMEA بر نرخ خرابی محصول
۴٫ توصیف اصول تهیه یک فرم FMEA
۵٫ فواید FMEA
۶٫ انواع FMEA

۱-۱٫ معرفی تکنیک FMEA و اهداف آن
تعریف : FMEA متدلوژی یا روشی است سیستماتیک که به دلایل زیر به کار می رود :
الف – شناسایی و اولویت بندی حالات بالقوه خرابی در یک سیستم، محصول، فرایند ویا سرویس .
ب- تعریف و اجرای اقداماتی به منظورحذف و یا کاهش میزان وقوع حالات بالقوه خرابی .
پ-ثبت نتایج تحلیل های انجام شده به منظور فراهم کردن مرجعی کامل برای حل مشکلات در آینده.
در دهه ۱۹۵۰ اهمیت مسائل ایمنی و پیشگیری ازحوادث قابل پیش بینی درصنعت هوافضا، علت اصلی پیدایش FMEA شد . چندی بعد، این روش به عنوان ابزاری کلیدی برای افزایش ایمنی در فرایندهای صنایع شیمیایی مطرح شد واز آن به بعد، هدف از اجرای FMEA پیشگیری از تصادفات واتفاقات تعریف شده است. درفوریه ۱۹۹۲ استاندارد SAE-J-1739 به عنوان استاندارد مرجع FMEA در صنایع خودرو معرفی شد و به دنبال آن در سال های اخیر، توسعه سیستم های تضمین کیفیت در صنعت خودرو بخصوص وضع استاندارد QS-9000 در صنعت خودرو امریکا، موجب شد که استفاده از FMEA رواج بیشتری یابد .
FMEA تکنیکی تحلیلی و متکی بر قانون (( پیشگیری قبل از وقوع )) است که برای شناسایی عوامل بالقوه خرابی به کارمی رود . توجه این تکنیک بر بالا بردن ضریب امنیت و درنهایت رضایت مشتری ازطریق پیشگیری از وقوع خرابی است .FMEA ابزاری است که با کمترین ریسک برای پیش بینی مشکلات و نقص ها درمراحل طراحی و یا توسعه فرایند ها وخدمات درسازمان به کار می رود.
یکی از عوامل موفقیتFMEA زمان اجرای آن است. این تکنیک برای آن طرح ریزی شده که (( یک اقدام قبل از واقعه باشد )) نه (( یک تمرین بعد از آشکار شدن مشکلات )). به بیانی دیگر، یکی از تفاوت های اساسی FMEA با سایر تکنیک های کیفی این است که FMEA یک اقدام کنشی است، نه واکنشی. در بسیاری از موارد، وقتی با مشکلی مواجه می شویم، ممکن است برای حذف آن، اقدامات اصلاحی تعریف و اجرا شود. این اقدامات، واکنشی است در برابر آنچه اتفاق افتاده است. در چنین مواردی حذف همیشگی مشکل، به هزینه و منابع زیاد نیاز دارد؛ زیرا حرکت از وضعیت موجود به سمت شرایط بهینه اینرسی زیادی خواهد داشت، اما در اجرای FMEA با پیش بینی مشکلات بالقوه و محاسبه میزان ریسک پذیری آنها، اقداماتی در جهت حذف و یا کاهش میزان وقوع آنها تعریف و اجرا می شود. این برخورد پیشگیرانه، کنشی است در برابر آنچه ممکن است در آینده رخ دهد و مسلماً اعمال اقدامات اصلاحی درمراحل اولیه طراحی محصول یا فرایند، هزینه و زمان بسیار کمتری در برخواهد داشت. علاوه بر این، هرتغییری در این مرحله بر روی طراحی محصول یا فرایند براحتی انجام شده و در نتیجه احتمال نیاز به تغییرات بحرانی در آینده را حذف می کند یا کاهش خواهد داد .
FMEA اگر درست و به موقع اجرا شود، فرایندی زنده و همیشگی است؛ یعنی هر زمان که قرار است تغییرات بنیادی درطراحی محصول و یا فرایند تولید (یا مونتاژ) انجام گیرد باید بروز شوند و لذا همواره ابزاری پویاست که درچرخه بهبود مستمر به کارمی رود .
هدف از اجرای FMEA جستجوی تمام مواردی است که باعث شکست یک محصول یا فرایند می شود، قبل از اینکه آن محصول به مرحله تولید برسد و یا فرایند آماده تولید شود. FMEA به تنهایی مسائل و مشکلات را برطرف نمی کند، بلکه باید درکنار سایر تکنیک های حل مسئله مورد استفاده قرار گیرد. تهیه FMEAفرصت هایی را برای سازمان فراهم می کند که اگر فقط در قالب یک فرم مستند شوند، هرگز مشکلات را حل نمی کنند.ادامه دارد…

(منبع و مرجع این مطالب کتاب آنالیز حالات بالقوه خرابی و آثار آن انتشارات شرکت ساپکو می باشد)

15 پاسخ
  1. ABEDIN
    ABEDIN گفته:

    باعرض سلام و خسته نباشد اینجانب دانشجویی ارشد میباشم پایان نامم راجع به ارزیابی ریسک به روش FMEA میباشد اطلاعات راجع به این روش نیاز دارم مخصوصا اگه راجع به FUZZY FMEA و ماتریس ریسک باشه بهتره ممنون میشم

    پاسخ
  2. مسعود
    مسعود گفته:

    سلام مطالبتون بسیار خوب و مفید بود اگه میشه تعریفی از خطای بالقوه بذارین.ممنون میشم

    پاسخ
  3. محمد آرشی
    محمد آرشی گفته:

    باسلام و احترام
    جناب آقای جلالی
    من افتخار شاگردی شما رو در دورههای آموزشی ساپکو داشتم خیلی ممنون از زحماتی که در مورد این مباحث،انجام میدین، اگه میشه اطلاعاتی درمورد شاخص MTBR تووسایت قرار بدین – بازم ممنون

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      با سلام و احترام
      خواهش می کنم از پیام شما خوشحال شدم انشالله که دوره ها مفید واقع شده باشد
      در زمینه این شاخص انشالله در آینده خواهیم نوشت
      موفق باشید

      پاسخ
  4. حمید رضا صادقی
    حمید رضا صادقی گفته:

    دوستان گرامی

    اگر جزوه و یا کتاب،مقاله و … مورد نیاز بود اعلام فرمایید تا در صورت وجود کمک کنم.

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      با سلام و تشکر از همکاری و لطف شما
      اگر به صورت فایلی محتوی وجود دارد به آدرس ایمیل درج شده در سایت ارسال فرمایید تا به مرور به خوانندگان سایت تقدیم گردد.
      موفق باشید

      پاسخ
  5. سید بهنام میر سعید قاضی
    سید بهنام میر سعید قاضی گفته:

    باعرض سلام و خسته نباشی به شما و گروه زیر گروهتان
    مطالب بسیار خوبی می باشد ولی جامع و کامل نمی باشد
    در کل بسیار عالی می باشد

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      با سلام و احترام
      و تشکر از پیامتان مطلب فوق ادامه دار است و در چندین بخش تقدیم می شود و انشالله کامل می گردد.
      موفق باشید

      پاسخ
  6. مجتبی
    مجتبی گفته:

    با سلام و تشکر فراوان از حضرتعالی
    جا دارد از زحمات شما و همکارانتان بابت ارسال و ارائه فایلهای آموزشی که بسیار تاثیر گذار است تشکر کنم.

    پاسخ
  7. الهام
    الهام گفته:

    با سلام و تشکر از مطالب جالبتون
    من مدتیه که در به در دنبال کتاب ساپکو می گردم اما پیدا نکردم. شما می دونین از کجا میشه گیر آورد؟ اگر خودتون هم دارین خواهش می کنم به من قرض بدین تا مدتی دستم باشه و استفاده کنم.
    هرطور که بهتره لطفا کمکم کنین
    ممنون

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      سلام
      برای تهیه این کتاب باید به کتاب فروشی شرکت ساپکو در تهران مراجعه کنید جاده مخصوص کرج نرسیده به چهارراه ایران خودرو
      موفق باشید

      پاسخ
  8. علی اکبر برزگر
    علی اکبر برزگر گفته:

    دوست و برادر گرامی جناب آقای مهندس جلالی
    باسلام
    از اینکه در زمینه برگزاری دومین همایش تحلیل خرابیها اطلاع رسانی نمودید از شما دوست عزیز ، کمال تشکر و قدردانی را دارم . ان شاء ا… کارگاه آموزشی شما در روز دوم مورد توجه حاضرین در همایش قرار گیرد.
    باتشکرمجدد
    برزگر

    پاسخ
  9. karim
    karim گفته:

    باسلام وعرض تشکر ازمطالبی که به ایمیل بنده ارسال می شود باتوجه به اینکه شغل بنده در تضمین کیفیت می باشد مورد استفاده قرار می گیرد.
    بااحترام فراوان

    پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *