نگهداری و تعمیرات چیست؟

نگهداری و تعمیرات چیست؟ انواع استراتژی و فرایندهای نت

نگهداری و تعمیرات چیست؟ در این مقاله نگهداری و تعمیرات به صورت جامع تبیین و تعریف شده است. یکی از مهم ترین مفاهیم مدیریت در صنایع بزرگ نعریف نگهداری و تعمیرات است. در انگلیسی Maintenance برای نگهداری و تعمیرات (نت) استفاده می شود. مبانی اصلی Maintenance نگهداری از یک تجهیز می باشد و اگر نیاز شد به تعمیرات Repair آن پرداخته می شود.

در زبان فارسی به صورت مخفف به نگهداری و تعمیرات نت گفته می شود. که نباید با واژه نت در شبکه اشتباه گرفت. در برخی جاها و کتاب ها از واژه نگهداشت نیز به عنوان معادل فارسی Maintenance استفاده گردیده است.

نگهداری و تعمیرات چیست؟

نگهداری و تعمیرات مجموعه ای از فعالیتها و عملکرد ها است که هر کدام با توجه به تعاریف خود ، ماموریت عملیاتی نگاهداشتن دستگاه ها ، ماشین آلات و تجهیزات را دارند که باعث می گردند قابلیت عملیاتی آنها حفظ شود.

امروزه نگهداری و تعمیرات یک تجهیز یعنی: طرح ریزی و انجام فعالیت هایی برروی تجهیزات که باعث عملکرد مستمر تجهیز برای تولید محصول یا خدمات با کیفیت را مهیا سازد.

نگهداری و تعمیرات چیست؟ انواع استراتژی و فرایندهای نت
نگهداری و تعمیرات چیست

انواع سطوح نگهداری و تعمیرات

انواع مختلفی از سطوح نگهداری و تعمیرات وجود دارد که لیست آنها عبارت است از:

  1. نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده Planned Maintenance
  2. نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه PM Preventive Maintenance
  3. نگهداری و تعمیرات اصلاحی CM Corrective Maintenance
  4. نگهداری و تعمیرات مبتنی بر قابلیت اطمینان RCM Reliability Centered Maintenance
  5. نگهداری و تعمیرات پیش بینانه (پیشگویانه) PdM Predictive Maintenance (پایش وضعیت CM)
  6. نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر TPM Total Productive Maintenance (ژاپنی)
  7. نگهداری و تعمیرات بهره ور PM Productive Maintenance (آمریکایی)
  8. نگهداری و تعمیرات اضطراری EM Emergency Maintenance

در دوره آموزش نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM به صورت مفصل مراحل پیاده سازی یک نت برنامه ریزی شده مبتنی بر استانداردهای نگهداری و تعمیرات ارائه شده است. که فایل اصلی دوره آموزش پاورپوینت نگهداری و تعمیرات ppt می باشد که به صورت فیلم های آموزشی ارائه گردیده است. بعلاوه مجموعه ای از فایل های pdf که شامل فرم های آماده در خصوص درخواست کار و دستور کار و نگهداری و تعمیرات اپراتوری و هم چنین انواع مستندات دیگر مثل روش اجرایی و فرمت دستورالعمل های نگهداری و تعمیرات می باشد.

درخواست کاتالوگ و دمو و قیمت نرم افزار نگهداری و تعمیرات CMMS PMWorks

نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه PREVENTIVE MAINTENANCE چیست؟

اصطلاحا می گویند نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه PM مجموعه فعالیت هایی است که برای جلوگیری از وقوع یک خرابی در تجهیزات انجام می گردد. این مجموعه از فعالیت ها ممکن است تعمیراتی یا نگهداری محور باشند و باعث پیشگیری از وقوع یک خرابی یا حادثه و توقف برنامه ریزی نشده تجهیزات گردند. فعالیت های نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه شامل بازرسی ، بازدید ، سرویس ، آچارکشی ، بالانس کردن ، تعویض قطعات ، روانکاری و غیره است.

نگهداری و تعمیرات پیش بینانه PREDICTIVE MAINTENANCE چیست؟

گاها نگهداری و تعمیرات پیشگویانه نیز گفته می شود که واژه خوب و حرفه ای برای PdM predictive Maintenance نیست. به صورت خلاصه نت پیش بینانه PdM فعالیت های مبتنی بر پایش وضعیت تجهیزات می باشد که به مجری داده های آماری خوبی برای تعیین و پیش بینی احتمال وقوع یک خرابی در تجهیز را در آینده می دهد. بعد از تشخیص وقوع یک خرابی در تجهیز واحد نت می تواند فعالیت های تعمیراتی پیشگیرانه را روی تجهیز در یک زمان برنامه ریزی شده تبیین و اجرا کند.

عمده فعالیت های نگهداری و تعمیرات پیش بینانه بروی پایش وضعیت CM Condition Monitoring متمرکز است تکنیک های آنالیز روغن Oil Analysis ، ترموگرافی ، ارتعاش سنجی ، صداسنجی ، ضخامت سنجی و تحلیل جریان الکتریکی ماشین مجموعه ای از متداول ترین فعالیت های پایش وضعیت در حوزه نت پیش بینانه است.

نگهداری و تعمیرات اصلاحی CORRECTIVE MAINTENANCE چیست؟

وقتی یک تجهیز خراب می شود چند نوع اقدام باید روی آن انجام گیرد که این اقدامات مفاهیم مختلفی را دنبال می کنند:

  1. مهم است که این خرابی به دیگر تجهیزات یا قطعات آن دستگاه تسری پیدا نکند و لذا باید اقداماتی را تعریف و طرح ریزی کرده باشید که جلو تسری یک خرابی به دیگر تجهیزات را بگیرد این اقدامات را اقدامات محدود کننده یا موردی فوری می گویند که گاها می تواند خیلی ساده و سریع باشد مثل خاموش کردن دستگاه یا اینکه مفصل و کارهای زیادی داشته باشد مثل خرابی یک دستگاه در صنعت پتروشیمی که باید خوراک ورودی و خروجی تنظیمات مختلفی انجام گردد و شیرها و تجهیزات دیگری آمادگی لازم برای توقف تجهیز را مهیا سازند.
  2. اقدام بعدی این است که تجهیز را به حالت آماده بکاری قبلی برگردانده شود یعنی تجهیز را درست کنید. این اقدام را اصلاح می گویند. قطعات معیوب تعویض و دستگاه تعمیر می شود و ایرادات رفع و دستگاه آماده بکار است و تحویل تولید می گردد.
  3. بعد از دو اقدام فوق باید به تجزیه و تحلیل علت ریشه ای وقوع این خرابی در دستگاه پرداخته شود. که مبحث تجزیه و تحلیل علل ریشه ای خرابی تجهیزات RCFA طرح موضوع می شود. برای شناسایی و جلوگیری از وقوع مجدد این خرابی در دستگاه باید بررسی کنید که چرا و چه علل باعث شدند که این تجهیز عملکرد لازم را مهیا نسازد و خراب شود. خروجی این تحلیل اقداماتی است که به آنها اقدامات اصلاحی می گویند. لذا کلیه فعالیت های نگهداری و تعمیراتی که بروی کنترل، شناسایی و جلوگیری از وقوع علل ریشه ای خرابی انجام می شود اقدام اصلاحی است.
  4. اقدامات اصلاحی یا همان نگهداری و تعمیرات اصلاحی باید خواصی داشته باشد. اول اینکه وقتی این اقدامات را روی تجهیز انجام می دهید باعث شود دیگر وقوع خرابی روی تجهیز تکرار نشود و دوم بروی کلیه خانواده گروه تجهیزات موجود در سازمان اقدامات اصلاحی تعمیم داده شود.

نگهداری و تعمیرات اضطراری EM EMERGENCY MAINTENANCE چیست ؟

وقتی یک تجهیز خراب می شود باعث توقف تولید و عدم ارائه عملکرد مورد انتظار ما از دستگاه را پیش می آورد که باید هر چه سریع نسبت به رفع خرابی و شروع تولید یا کار دستگاه اقدام شود مجموعه ای از فعالیت های ذکر شده در نگهداری و تعمیرات اصلاحی باید انجام گردد که مهم ترین آنها اقدامات محدود کننده از تسری خرابی به دیگر تجهیزات و قطعات و اصلاح و یا درست کردن دستگاه به شرایط عملکردی مورد انتظار است.

تعمیرات اضطراری چیست EM ؟ و ۵ روش کاهش تا حذف آن

نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر Total Productive Maintenance چیست؟

سیستم مدیریت نگهداشت ژاپنی نگهداری و تعمیرات بهره رو فراگیر TPM Total Productive Maintenance است که در ویرایش جدید آن ۸ رکن اصلی در نظر گرفته شده است.

ارکان نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر TPM :

۱- نظام آراستگی در نگهداری و تعمیرات ۵S

۲- نگهداری و تعمیرات برنامه ریزی شده PM

۳- نگهداری و تعمیرات اپراتوری AM

۴- کایزن (بهبود مستمر)

۵- آموزش نگهداری و تعمیرات

۶- کیفیت

۷- ابمنی و محیط زیست

۸- TPM اداری

عمده مباحث TPM روی کنترل و حذف اتلافات می باشد که شاخص اثربخشی کلی تجهیزات OEE یکی از معیارهای اصلی سنجش این مدیریت نگهداشت است.

ویدیو فرآیندهای مدیریت نگهداری و تعمیرات

در این ویدیو فرایندهای کلیدی و مهم نگهداری و تعمیرات تشریح شده است با مطالعه مطالب زیر در خصوص سطح مدیریت نگهداری و تعمیرات و دیدن این ویدیو شما به خوبی جایگاه نگهداری و تعمیرات را در سازمان های صنعتی متوجه خواهید شد.

انواع استراتژی نگهداری وتعمیرات

نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر TPM

در شکل زیر نمودار ارتباط انواع تکنیک ها یا سطوح و استراتژی های مدیریت نگهداری و تعمیرات یا نگهداشت ترسیم شده است. هر کدام از این سیستم های مدیریت برای خودش قاعده و روش های و چارچوب خاصی را دنبال می کند. و برای آنها کتاب ها و مقالات مختلفی نوشته است.

در مبحث نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر TPM Total Productive Maintenance ما هشت رکن اصلی داریم در این شکل فقط به ارکان کلیدی و مرتبط با نگهداری و تعمیرات اشاره شده است و دیگر موارد ترسیم نشده است.

در پایین ترین سطح توجه ویژه ای داشته باشید بخش های اصلی و اجرایی تمامی استراتژی ها نگهداری و تعمیرات یا در چرخه عمر دارایی در مبحث مدیریت دارایی فیزیکی در این سطح دیده می شود. مبنای گردآوری داده های قابلیت اطمینان تجهیزات این سطح می باشد.

کلیه مباحث این چارت در دوره های آموزش نگهداری و تعمیرات در سایت پیش بینی شده است. دوره های آموزش به صورت فیلم ها ، جزو ، استاندارد  ، کتاب و مستندات لازم از جمله فرم و روش های اجرایی نگهداری و تعمیرات و غیره می باشد که در طول دوره به آنها اشاره شده است.

سعی شده است این دوره ها به شکل کاربردی و اجرایی تدوین گردد که مخاطبان اصلی افراد مستقر در کارخانجات هستند که در حال اجرا و پیاده سازی مدیریت نگهداری و تعمیرات هستند.

نگهداری و تعمیرات چیست؟ انواع استراتژی و فرایندهای نت

نگهداری و تعمیرات اضطراری EM

از تمامی انواع نگهداری و تعمیرات مورد نگهداری و تعمیرات اضطراری از همه مهم تر است. کلیه سازمان های صنعتی از وقوع آن جلوگیر می کنند. عدم وقوع تعمیرات اضطراری یعنی عدم توقف بهره برداری یا  توقف خط تولید و هزینه تعمیرات است. در مقاله اهمیت و اهداف نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه به روش های کنترل و حذف نگهداری و تعمیرات اضطراری EM مفصل پرداخته شده است.

چگونگی بهبود سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات در صنایع بزرگ

اکثر صنایع کلانگرا کشور در پیاده سازی سیستم های مدیریتی مشکلات زیادی دارند.سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات نیز یکی از سیستم هائی که است در سازمانهای صنعتی کلانگرا فقیر باقی مانده است و بیشتر در قالب تعمیرات رشد کرده است.در این سازمانها اکثرا یک فرهنگ ۳۰ الی ۴۰ سال قبل حتی بیشتر بر اساس سیستم های اروپائی حاکم است که تعمیرات اولویت اول می باشد.

واژه پرمیت در اکثر این صنایع نقل تمام جلسات بهره برداری و تعمیرات می باشد صنایع نفت ، پتروشیمی ، گاز ، سیمان ، نیروگاه برق ، معدن و غیره که رگ و ریشه ای کلانگرا یا کارمندی دارند بیشترین مصرف این واژه را دارند.

تلاشهای زیادی در این اصنایع برای بهبود تعمیرات شده است و اولین ذهنیت سیستم پی ام بوده است که بیشتر به نرم افزار نت پرداخته شده است تا به سیستم مدیریت نت برنامه ریزی شده و جالب این جاست در هنگام نصب نرم افزار نت یا همان سیستم پی ام گردش کار پرمیت اولویت اول بوده است و بدنبال نرم افزاری بوده اند که بتواند کارهای جاریشان را دنبال کند و بانکی برای ذخیره اطلاعات داشته باشند.

اگر شما در سازمانهای این چنینی کار می کنید از نزدیک تجربه این راه را داشته اید.هزینه های گزافی نیز صورت گرفته است ولیکن هیچ وقت اثربخشی نتایج به اندازه هزینه انجام شده معادل نبوده اند.آیا نرم افزار های نت مناسب نبوده اند؟ آیا مدیران و کارشناسان نت در این سازمانها مشکل اصلی بوده اند؟ و غیره

عارضه یابی این مسائل می تواند گام موثری در بهبود سیستم مدیریت نت سازمانهای و صنایع کلانگرا داشته باشد.اما یکی از مواردی که می تواند سریعا بهبود های مهم و بزرگی در این سازمانها برای سیستم مدیریت نت داشته باشد تغییر ساختار سازمانی نت و فرهنگ بورکراتیک است.ساختار سازمانی اکثر صنایع کلانگرا  در حوزه نت ایرادات کلی دارد (بگذریم از کل ساختار که روی سخن نمی باشد):

۱- ساختارهای چند لایه ای از معاونت ، اداره ، امور ، گروه ، رئیس ، مدیر ، کارشناس و تکنیسین بگیرید تا بخش بخش کردن هر کدام از آنها به تجهیزات یا عناوین کوچک و بزرگ دیگر

۲- منفک بودن برخی از بخش های باید نت از یکدیگر مثلا واحد برنامه ریزی نت در معاونت مهندسی یا برنامه ریزی است و واحد تعمیرات در معاونت تعمیرات و واحد پایش وضعیت در واحدی دیگر کنار دست مدیر ایکس بسر می برد.

۳- اکثر این صنایع واحد برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات ندارند.

۴- بیشتر واژه مورد استفاده در این صنایع پرمیت و تعمیرات است و کمتر می شنوید و می بینید که واژه نگهداری و تعمیرات در کلام و نوشته بکار رود.

۵- با توجه به بند دو سرعت ارتباطات و تبادل اطلاعات در حد کندی اینترنت کشور است!

۶- مدیران اگر بخواهند ساختار را تغییر دهند دو مشکل بزرگ دارند یک اینکه نمی دانند چطور!؟ دو اینکه چون از سیستم بالاتری تبعیت دارند روند تایید و تصویب آن در حد چند سال است.

اما با توجه به تجربه ای که در این گونه سازمانها داشته ایم یکی از راه بهبود نت از مسیر تغییر و اصلاح ساختار سازمانی و فرهنگ بورکراتیک آن می گذرد.

کدام استراتژی نت برای نگهداری تجهیزات سازمان مناسب است؟

اکثر اوقات در سازمانهای بزرگ طرح ریزی یک استراتژی مناسب برای نگهداری تجهیزات چالش اصلی و کلیدی مدیران می باشد.یکی از اشتباهات بزرگ سازمانهای فوق طرح ریزی استراتژی نت هم سطح برای کلیه تجهیزات سازمان می باشد.

بر اساس تجربیاتی که در مشاوره سیستم های نت در سازمانها بزرگ و کوچک کسب شده است به این رسیده ایم که ببنیم استراتژی کسب و کار اصلی سازمان بر چه اساسی می باشد و یک تحلیل صحیح از وضعیت آن وضعیت نت سازمان را می تواند بهتر مشخص کند.

از طرفی در سازمانها بزرگ صنعتی کشور سیستم ها و ابزارهای مختلف حوزه نت مد شده است و فکر می شود که با پیاده سازی هر سیستم غریب و جدیدی شاید چالش های فعلی سازمان حل شود.مطمئنا” اولین گزینه نیز خرید نرم افزار نگهداری و تعمیرات است و یا تعریف پروژه های نت مبتنی بر قابلیت اطمینان یا حوزه های مدیریت دارایی و غیره!

آنچه توصیه اکید می شود این است که حوزه کسب و کار سازمان تحلیل واقعی و آنالیز حالت خرابی و شکست شود بر اساس این تحلیل وضعیت سیستم های مدیریت نگهداری و تعمیرات تجهیزات سازمان را می شود مدیریت بهتری کرد.

مثال ۱ : شما صنعت برق و نیروگاه های کشور را در نظر بگیرید به طور کلی کسب و کار در این حوزه مبتنی بر زمان آماده بکاری است.به این مفهوم که توانیر به نیروگاه های برق بر اساس میزان زمان آماده کاری واحدهای نیروگاه هزینه پرداخت می کند و بعد از آن مقداری که خریداری کرده است را نیز حساب و پرداخت می کند.لذا اگر زمان آماده بکاری در یک نیروگاه کم باشد و زیر ۹۵ درصد باشد در زمانی که توانیر برای مصرف کننده برق نیاز دارد و نیروگاه آمادگی تغذیه شبکه را نداشته باشد نه تنها هزینه را پرداخت نمی کند بلکه جریم سنگین نیز مشخص می شود.

مثال ۲ : صنعت خودرو را در نظر بگیرید که یک کارخانه بزرگ قطعه ساز برای خودرو سازان قطعه ای لاستیکی یا فلزی تولید می کند این سازمان با توجه به اینکه سفارشات مشتریانش مثل ساپکو یا سازه گستر سیپا از قبل مشخص است بیشترین تمرکز در تولیدش مبتنی بر هزینه می باشد.در واقع این سازمان توجه بیشتر به هزینه های تولید خویش دارد که در کمترین هزینه ممکن کار کند که با توجه به وضعیت صنعت فعلی کشور و افزایش هزینه های گاز و برق بتواند سرپا باشد.

این دو مثال دو مدل کسب و کار مبتنی بر زمان و هزینه را به خوبی نشان می دهد برای سیستم مدیریت نگهداری و تعمیرات مبتنی بر این دو مدل روش ها و استراتژی نت کاملا متفاوت می باشد.البته در مثالهای فوق ما ساده سازی کرده ایم و کلیه پارامتر ها و موارد موثر بر کسب و کار صنعتی آن سازمان را در نظر نگرفته ایم.

این بسیار مهم است که در طرح ریزی نگهداری و تعمیرات این دو مثال روش اجرابی نت ، فرم ها ، دستورالعمل ها و سیستم های نت پیشگیرانه و پیش بینانه مبتنی بر مدل زمانی یا هزینه ای باشد.ضمن اینکه ماژول های نرم افزار نت محاسبه گر شاخص ها و تحلیل های آماری این دو مدل نیز هم متفاوت است و باید هم تفاوت داشته باشد.

در حال حاضر نرم افزار های نت موجود در سازمانهای کشور به طور کلی این سیاستها و استراتژی ها را دنبال نمی کنند و بیشتر یک بانک اطلاعاتی از ذخیره سوابق اجرابی تعمیرات تجهیزات سازمان می باشند.

با توجه به اینکه مدل کسب و کار سازمان مشخص گردید باید دید سیستم های های مدیریت نت مبتنی بر چه استراتژی هایی هستند و کدام یک از آنها می تواند پوشش دهنده نیاز اصلی سازمان باشد ضمن اینکه تمام صحبت ما بروی تجهیزات کلید و استراتژیک سازمان است و با توجه داشته باشید که برای گروه های مختلف تجهیزات سازمان می توانید برنامه و استراتژی مجزایی را در نظر بگیرید.

دانلود کتاب نگهداری و تعمیرات بهره ور فراگیر

"*" قسمتهای مورد نیاز را نشان می دهد

دوست عزیز در چه زمینه راهنمایی بیشتر نیاز دارید؟

174 پاسخ
« دیدگاه های قدیمی تر
  1. محمد رضا محمودی
    محمد رضا محمودی گفته:

    سلام و وقت بخیر
    متقاضی دریافت فایل کتاب می‌باشم.
    با سپاس فراوان

    پاسخ
  2. علی
    علی گفته:

    باسلام و احترام متقاضی دریافت فایل کتاب میباشم تشکر از مباحث دقیق شما و ارزوی موفقت

    پاسخ
  3. امیرعلی حجتی‌نژاد
    امیرعلی حجتی‌نژاد گفته:

    در
    سلام و عرض احترام.
    متقاضی دریافت فایل کتاب می‌باشم.
    با سپاس فراوان

    پاسخ
  4. اشکان
    اشکان گفته:

    سلام و وقت بخیر
    اگر ممکنه کتاب رو برای بنده ایمیل بفرمایید.
    با تشکر.

    پاسخ
  5. بهرامی
    بهرامی گفته:

    باسلام و تشکر از مطالب پر بار و زحماتتان
    اگر امکانش ست کتاب را برای من م ارسال نمایید باتشکر

    پاسخ
  6. مجید میرزارضا
    مجید میرزارضا گفته:

    سلام و عرض احترام.
    متقاضی دریافت فایل کتاب می‌باشم.
    با سپاس فراوان

    پاسخ
  7. امیر
    امیر گفته:

    با سلام و عرض ادب
    من متقاضی دریافت کتاب هستم
    با تشکر از شما

    پاسخ
    • ناصر جلالي
      ناصر جلالي گفته:

      سلام و عرض ادب
      به آدرس ایمیل کتاب تقدیم شد موفق باشید

      پاسخ
  8. mehdi rajabi
    mehdi rajabi گفته:

    سلام و عرض احترام.
    متقاضی دریافت فایل کتاب می‌باشم.
    با سپاس فراوان

    پاسخ
  9. سید علی علویان
    سید علی علویان گفته:

    عرض سلام
    من متقاضی دریافت کتاب هستم
    با تشکر از شما

    پاسخ
  10. محمد
    محمد گفته:

    سلام و عرض احترام.
    متقاضی دریافت فایل کتاب می‌باشم.
    با سپاس فراوان

    پاسخ

تعقیب

    « دیدگاه های قدیمی تر

    دیدگاه خود را ثبت کنید

    تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
    در گفتگو ها شرکت کنید.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    8 + سیزده =